Bilirkisi rapor inceleme

Bilirkişi Raporu İnceleme

Bilirkişi raporu analizi: görevlendirme kapsamına uygunluk, metodoloji ve dayanak denetimi, hesap ve maddi hata kontrolü, çelişki tespiti; gerekçeli itiraz ve ek rapor/yeni bilirkişi talebi taslağı.

Başat mevzuat: HMK 6100, 6754

Çalışma akışı

1. Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve references/<konu>.md dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

Alt-konular

Konu	Referans	Ne zaman?
Bilirkişilik Temel Kavramları ve Sistematik	references/temel-kavramlar-ve-sistem.md	Bilirkişi delilinin niteliği, ne zaman caiz olduğu, hâkim-bilirkişi görev ayrımı ve denetim mantığının çerçevesini kurmak istendiğinde; rapora ilk bakışta hangi gözle yaklaşılacağını belirlemek için kullanılır.
Rapor Denetim Şeması ve İtiraz Stratejisi	references/rapor-denetim-semasi.md	Eldeki bilirkişi raporunu uçtan uca eleştirel biçimde denetlemek ve hangi usulî hamlenin (ek rapor, yeni heyet, esasa itiraz) seçileceğine karar vermek istendiğinde kullanılır.
Görevlendirme Kapsamı ve Uygunluk Denetimi	references/gorev-kapsami-uygunluk.md	Raporun, mahkemenin verdiği görevlendirme kararının ve sorulan soruların sınırları içinde kalıp kalmadığını; kapsam aşımı veya eksik yanıt bulunup bulunmadığını denetlemek istendiğinde kullanılır.
Metodoloji ve Bilimsel Dayanak Denetimi	references/metodoloji-dayanak-denetimi.md	Raporun ulaştığı sonuca hangi yöntem, kabul, varsayım ve veriyle vardığını; gerekçenin denetlenebilir olup olmadığını ve kabullerin dosya gerçeğiyle örtüşüp örtüşmediğini incelemek istendiğinde kullanılır.
Hesap ve Maddi Hata Denetimi	references/hesap-maddi-hata-denetimi.md	Tazminat, alacak, faiz, kıdem-ihbar veya değer hesabı içeren raporlarda aritmetik doğruluğu, faiz başlangıcı ve oranını, birim-tarih tutarlılığını ve ıslah-zamanaşımı kesişimini kontrol etmek istendiğinde kullanılır.
Çelişki ve Eksiklik Tespiti	references/celiski-eksiklik-tespiti.md	Rapor içi çelişkileri, dosyadaki diğer deliller veya önceki raporlarla çelişkileri ve sorulduğu hâlde yanıtsız kalan hususları sistematik biçimde ortaya çıkarmak istendiğinde kullanılır.
Bilirkişinin Reddi ve Tarafsızlık Denetimi	references/bilirkisi-ret-tarafsizlik.md	Bilirkişinin tarafsızlığından şüphe edilen, hâkimin reddi sebeplerine benzer durumların bulunduğu veya bilirkişinin yasak işlerle uğraştığı hâllerde ret talebi ve tarafsızlık itirazı hazırlamak istendiğinde kullanılır.
Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Taslağı	references/itiraz-dilekce-taslagi.md	Tespit edilen bulguları iki haftalık süre içinde mahkemeye sunulacak somut, gerekçeli bir itiraz dilekçesine dönüştürmek; ek rapor, yeni bilirkişi veya rapora itibar edilmemesi taleplerini formüle etmek istendiğinde kullanılır.
Ek Rapor ve Yeni Bilirkişi Talebi Stratejisi	references/ek-rapor-yeni-bilirkisi.md	Bir kusurun ek raporla giderilebilir mi yoksa yeni bilirkişi/heyet mi gerektirdiği ayrımını yapmak ve bu doğrultuda en isabetli usulî talebi gerekçelendirmek istendiğinde kullanılır.
Ceza ve İdari Yargıda Bilirkişi Raporu	references/ceza-idari-bilirkisi.md	Bilirkişi raporu ceza muhakemesinden (CMK) veya idari yargıdan (İYUK) geliyorsa, bu kollara özgü usul kuralları, ATK ve rapora karşı savunma/itiraz olanaklarını değerlendirmek istendiğinde kullanılır.
Karşı Uzman Mütalaası ile Çürütme	references/ozel-uzman-mutalaasi.md	Bilirkişi raporunu mahkemenin atadığı bilirkişi dışında bir özel uzmandan alınacak mütalaayla teknik olarak çürütmek; bu mütalaanın delil değerini ve itirazla nasıl bağlanacağını planlamak istendiğinde kullanılır.

• Alanın metodolojisi ve kaynak notu: references/_metodoloji.md

Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih + doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye [doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp / turk-hukuku-ictihat-mcp araçları kuruluysa metni hafızadan değil onlardan çek (madde_getir, ictihat_ara, karar_getir). Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.

---

Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.