Kiyas evleviyet aksiyle kanit
Skill aydincan/turk-hukuku-ve-claude/hukuk-metodolojisi/skills/kiyas-evleviyet-aksiyle-kanit
İki olayın benzerliği nedeniyle bir kuralın taşınıp taşınmayacağı, ya da kuralın yalnızca metindeki hâlle sınırlı olup olmadığı tartışıldığında mantıksal yorum argümanlarını doğru seçmek için kullanılır.From its SKILL.md
npx -y skills add aydincan/turk-hukuku-ve-claude --skill kiyas-evleviyet-aksiyle-kanitAssembled from the repository path, not quoted from the project. Check it against their README if it does not work.
One thing to look at
- 24 stars24 stars. Stars are a popularity signal and not a quality one, but at this level it is likely that nobody has read this closely except its author, and you would be relying on your own review.
SKILL.md
4.7 KB, ~1.8k tokens by cl100k_base, as published. Nobody here has run it
Kıyas, Evleviyet ve Aksiyle Kanıt
Görev
Bir hükmün metinde sayılmayan bir olaya uygulanıp uygulanmayacağını, klasik yorum/boşluk doldurma argümanları (analoji, a fortiori, a contrario) arasından doğrusunu seçerek gerekçelendirmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Eldeki olay, kuralın düzenlediği olaya hangi yönden benziyor; benzerlik kuralın amacı bakımından mı yoksa yüzeysel mi?
- Kanun bir liste/sayım mı yapıyor (tahdidi mi, tadadi mi)?
- Alan kıyasa açık mı (özel hukuk) yoksa kapalı mı (ceza TCK m.2, vergi, istisna hükümleri, emredici sınırlamalar)?
- Rakip taraf hangi argümanı (a contrario) öne sürüyor?
Denetim şeması
- Kıyas (analoji) — Şartlar: (i) kanunda doğrudan hüküm yok; (ii) düzenlenen olay ile eldeki olay, kuralın amacı (ratio) bakımından özsel olarak benzer; (iii) farklı muameleyi haklı kılan bir ayrım yok. Sağlanırsa kuralın hukuki sonucu eldeki olaya taşınır. Tek olaya değil, bir ilkeye dayanan kıyas "hukuk kıyası"dır.
- Evleviyet (a fortiori) — A maiore ad minus: çok için geçerli olan, evleviyetle az için de geçerlidir (yetki/hak hâlleri). A minore ad maius: az için yasak olan, çok için evleviyetle yasaktır (yasak/yük hâlleri). Amaç ölçeği aynı yönde işlemelidir.
- Aksiyle kanıt (a contrario) — Kanun bir hâli düzenleyip diğerini bilinçle dışarıda bıraktıysa, dışarıdakine zıt sonuç bağlanır. Ancak susmanın "bilinçli tercih" mi yoksa "boşluk" mu olduğu önce belirlenmelidir; yanlış a contrario, boşluğu örter.
- Çatışma çözümü — Aynı olayda kıyas ve a contrario ters sonuç verir; tercih, normun amacına (teleolojik) göre yapılır. İstisna ve sınırlayıcı hükümler dar yorumlanır, kural kıyasa kapalıdır (exceptiones non sunt extendendae).
- Yasak alan kontrolü — Ceza (TCK m.2), vergi ve idari yaptırımlarda aleyhe kıyas ve kıyasa varan genişletici yorum yasaktır; bu alanda yalnızca lehe/teknik kıyas tartışılabilir.
Çıktı modülleri
- Benzerlik analizi tablosu (ratio temelli).
- Seçilen argüman + neden diğerinin reddedildiği.
- Yasak alan uyarısı (gerekiyorsa).
- İlkesel içtihat atfı, künye
[doğrulanacak].
Plugin bağlamı
Bu beceri hukuk-metodolojisi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
What ships with it
Read from the repository
Just SKILL.md. No reference files, no scripts.